Als je er maar hard genoeg in gelooft, dan wordt het vanzelf waarheid. Sinds ik ooit The Secret las, bleef ik geïnteresseerd in het thema manifesteren. Hoewel ik er vaak heel veel onzin over tegenkom, is er altijd een stemmetje dat zegt: stel dat het wel werkt?
En stel inderdaad dat manifesteren echt werkt. Is het dan niet de moeite waard om het gewoon eens te proberen?
Hoe werkt manifesteren niet?
Manifesteren wordt vaak eenvoudig voorgesteld als positief denken om je verlangens waar te maken. Negatieve gedachten zouden ervoor zorgen dat je het negatieve manifesteert, terwijl positieve gedachten het positieve werkelijkheid maken. Dit idee kan echter leiden tot angst voor negatieve gedachten. Alsof je ‘verkeerd’ kan denken.
Het resultaat? Je stopt negatieve gedachten of emoties weg, omdat ze er niet mogen zijn. En juist dat kan averechts werken. Als je negatieve gedachten wegstopt, doe je er niets mee. Je accepteert ze niet en gaat ze niet te lijf. Daardoor blijf je vastzitten in oude patronen.
Voorbeeld: Stel je wordt vaak boos op je kinderen als ze hun kamer niet opruimen. Je schaamt je daarvoor en probeert het gevoel weg te stoppen. Je visualiseert een opgeruimde kamer en rustige gesprekken, maar als je weer een rommelige kamer ziet, schreeuw je opnieuw. Het positieve denken werkt niet, omdat je de onderliggende oorzaak (je boosheid en hoe je daarmee omgaat) niet hebt aangepakt.
Wat werkt dan wel? Erken dat je boos wordt en accepteer dat het gebeurt. Zodra je dat onder ogen ziet, kun je werken aan oplossingen. Misschien ontdek je dat je aan het eind van de dag sneller boos wordt, en besluit je ‘s ochtends rustig met je kinderen te praten. Zo ontstaat ruimte voor nieuwe, effectievere manieren van reageren.
Waarom een self-fulfilling prophecy werkt
Manifesteren mist wetenschappelijk bewijs. Een self-fulfilling prophecy daarentegen, laat zien hoe verwachtingen werkelijkheid worden door je gedrag. Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar dit fenomeen, zoals het bekende Pygmalion-effect.
Een self-fulfilling prophecy is een fenomeen waarbij jouw verwachtingen leiden tot gedrag dat je verwachting werkelijkheid maakt. Een bekend voorbeeld is het Pygmalion-effect, onderzocht door Rosenthal en Jacobson (1968), waarbij verwachtingen van leraren over leerlingen hun prestaties verbeterden. Door meer aandacht en vertrouwen te tonen, werden de verwachtingen werkelijkheid.
- Leraargedrag: Leraren behandelden de geselecteerde leerlingen anders: ze gaven meer aandacht, stelden uitdagendere vragen en gaven meer positieve feedback.
- Leerlingreactie: De leerlingen voelden het vertrouwen, ontwikkelden meer zelfvertrouwen en motivatie, en verbeterden daardoor hun prestaties.
De aanvankelijke (foutieve) verwachting van de leraar werd realiteit door het gedrag dat eruit voortvloeide.
Hoe maak je een self-fulfilling prophecy werkbaar?
Je kunt dit mechanisme bewust inzetten om positieve resultaten te bereiken. Hier is een stappenplan:
Stap 1: Stel je verwachtingen in
Begin met een positieve overtuiging, bijvoorbeeld: “Ik leef gezond en voel me energiek.” Dit legt de basis voor je gedrag.
Stap 2: Visualiseer het resultaat
Zie jezelf als iemand die al gezond leeft. Hoe voel je je? Wat doe je anders? Door dit beeld voor ogen te houden, kun je je acties erop afstemmen.
Stap 3: Neem kleine acties
Ondersteun je verwachting met kleine, haalbare stappen. Kies er bijvoorbeeld voorom je dag te starten met een gezond ontbijt of een korte wandeling. Elke actie bevestigt je positieve overtuiging.
Stap 4: Omarm negatieve gedachten
Negatieve gedachten horen erbij. Vecht er niet tegen, maar laat ze toe en verleg je aandacht naar wat je wel kunt doen. Denk: “Ik vind het lastig, maar ik zet een kleine stap vooruit.”
Stap 5: Herhaal en bouw op je successen
Elke keer dat je gedrag aansluit bij je positieve verwachting, versterk je je overtuiging. Dit motiveert je om door te gaan en nieuwe stappen te zetten.
Voorbeeld: Je verwacht dat je gezonder kunt leven (stap 1). Je visualiseert jezelf als fit en energiek (stap 2). Je begint met dagelijkse wandelingen en gezondere maaltijden (stap 3). Op een dag sla je een training over, maar je denkt: “Eén dag bepaalt mijn traject niet” en pakt het weer op (stap 4). Na een maand merk je dat je je fitter voelt en vaker gezonde keuzes maakt (stap 5).
Uiteindelijk zijn de verwachtingen die je had werkelijkheid geworden doordat je gedrag consistent was met je positieve overtuiging. Je hebt zelf een gezonde levensstijl gecreëerd door het krachtig inzetten van een self-fulfilling prophecy. Het werkt niet door magie, maar door de kracht van je eigen gedrag en mindset. En dat is wellicht het proberen waard.