Het idee van het maximale uit jezelf halen heeft me altijd gefascineerd. Voor mij is het iets wat me van nature drijft. Als kind kreeg ik bijvoorbeeld havo-advies. Toen ik boven verwachting goed scoorde op de Cito, zei mijn leerkracht: “Misschien lukt vwo ook wel.” Mijn reactie? “Dan doe ik dat, want dat is het hoogste.” Uiteindelijk heb ik het gehaald, met hakken over de sloot, maar het streven om het beste uit mezelf te halen zat er al vroeg in.
Die motivatie heeft me veel gebracht maar het werd ook een valkuil. Soms betekende het signalen van mijn lichaam negeren. Soms schoot ik door in perfectionisme: nooit tevreden, de lat steeds hoger leggen, mezelf constant vergelijken met mensen die meer bereikt hadden. Het beste uit jezelf halen was vooral uitputtend en misschien wel ongezond. Ik ging het tegenovergestelde doen: een 6 was voldoende, daar kon ik ook best tevreden mee zijn.
Maar toch – jezelf willen verbeteren, excelleren, gedreven zijn – dat is ook een kracht. Het is van een 8 een 9 maken. Je richten op waar je al goed in bent en daarin groeien. Maar hoe doe je dat op een manier die je energie geeft in plaats van kost?
- Herken perfectionisme
Perfectionisme is niet hetzelfde als excelleren. Perfectionisme herken je aan de angst om fouten te maken. Het voelt alsof je alleen goed genoeg bent als je geen fouten maakt. Excelleren betekent juist leren van je fouten en groeien door steeds een stap verder te zetten. Het gaat om vooruitgang, niet om perfectie. - Vergelijk jezelf op de juiste manier
Vergelijken kan nuttig zijn, zolang je het op hetzelfde niveau doet. Het heeft geen zin om je sportprestaties te vergelijken met die van een olympisch atleet (tenzij je zelf ook een olympisch atleet bent, natuurlijk). Doe dat dan in je werk of op andere gebieden ook niet. Dit wordt “opwaartse vergelijking” genoemd: jezelf meten met iemand die veel verder is. Focus in plaats daarvan op je eigen groei en prestaties. - Focus op je sterke punten
Richt je op wat je al goed doet. Je energie steken in het verbeteren van een 8 naar een 9 levert vaak veel meer op dan proberen van een 5 een 6 te maken. Het benutten van je sterke punten maakt niet alleen dat je groeit, maar ook dat je je zekerder en energieker voelt.
Je volledige potentieel benutten betekent niet dat je jezelf moet uitputten. Het betekent dat je bewust je talenten gebruikt om te floreren.