Dit raakte mij enorm

Zo’n tien jaar geleden startte ik een blog mama in spagaat. Ik deelde er over mijn strubbelingen op werkgebied en moederschap. Ik ervaarde een spagaat. En nu zoveel jaar later, ervaar ik die spagaat nog steeds. Toen mijn kinderen klein waren, nam het moederschap een groot deel van mijn leven in. En ik vond dat heerlijk. Toen ik ontslag kreeg, koos ik voor het ondernemerschap. Dat gaf mij de flexibiliteit om mijn uren zelf in te richten. Maar nu zoveel jaar later zie ik ook dat die flexibiliteit wellicht wel funest was voor mij op werkgebied.

Tijdens de kerstvakantie maakte ik een grote puzzel, ik doe dat soort dingen. Je werkt mooi naar een doel toe, het is uitdagend en ontspannend tegelijkertijd. Een mooie mindfulnessoefening eigenlijk. Tijdens het puzzelen had ik ondertussen wintergasten opgezet met Noreen Hertz.

Meteen in het begin kwam er een fragment van de film Stepford wives. En zij zei daarover dit (bij 10:49):  ‘Ik weet nog dat ik zwaar onder de indruk was en wist dat zo’n manier van leven indruiste tegen alles wat ik wilde.’

Ik had mijn puzzel inmiddels verlaten en zat op de bank voor de televisie. Precies dit, was het gevoel dat ik had toen ik die film voor het eerst zag. De film waarin alle vrouwen perfecte huisvrouwen en liefdespartners zijn. Spoiler: het zijn geen echte vrouwen, het zijn robots.

Daarna zei Noreen Hertz dit: ‘Mijn hele opvoeding was gekant tegen de gedachte om een huisvrouw te willen worden…. En wat mijn zus en ik met de paplepel kregen ingegoten was de gedachte dat je alles kon doen of worden. Mijn horizon was onbegrensd. Dat was zo’n enorm geschenk om als meisje mee te krijgen.’

Ik huil niet vaak voor de televisie, maar nu wel. Het raakte me omdat ik zag dat mijn moeder precies dezelfde boodschap mee had gegeven aan mij. Als meisje geloofde ik dat alles mogelijk was voor mij. Het was de drijvende kracht achter mijn ambitie, om het vwo te halen, naar de universiteit te gaan, heel hard te zwemmen. Later om bij een werkgever te vertrekken als ik daar niet de rol kreeg die ik ambieerde. En misschien zelfs wel om de moed te verzamelen een boek te schrijven over een persoonlijke familiegeschiedenis. Om steeds weer door te pakken en te groeien.

Het maakte me ook emotioneel omdat ik dit ook aan mijn dochter (en zoon) door wil geven, maar dat ik zelf iets anders laat zien. Ik ben nu namelijk wel voor een groot deel huisvrouw geworden. En ik vind het verschrikkelijk. Op een bepaalde manier heb ik de afgelopen jaren mijn eigen ambitie aan de kant gezet om de rol van huisvrouw en vrouw van de kerstbomenkweker op me te nemen. Om mezelf al chagrijnig door het huis te zien struinen om rondslingerende sokken en kleding bij elkaar te rapen.

Een inzicht wat ik tijdens het schrijven van mama in spagaat nog niet had en nu wel is dat moeder zijn niet hetzelfde is als huisvrouw zijn. Lange tijd was dat voor mij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Als je thuis zit met een baby, kun je net zo goed de was opvouwen als de baby slaapt. Maar je kan ook net zo goed een blog schrijven of een offerte de deur uit doen.

Ik heb geen spijt, want dat vind ik zinloos. Ik weet ook niet of ik dingen anders had gedaan als ik terug in de tijd mocht. Wat ik wel weet is dat deze uitzending iets in me heeft wakker geschud, want niet meer wil gaan slapen.

‘Je kan alles worden wat je wilt. Alles is mogelijk’. Die gedachte geeft me zoveel energie. Ook al ben ik bijna 45 jaar. Het geeft me nog steeds energie. Want ook nu is er nog van alles wel mogelijk. En is het tijd om deze vraag te beantwoorden: wat ga ik doen met de tweede helft van mijn leven?

Wordt ongetwijfeld vervolgd.

Doelen stellen voor 2024 als je nog in winterslaap bent

De kerstvakantie vind ik altijd heerlijk. Na de drukte van het kerstbomenseizoen is het fijn om twee weken heel weinig te doen. Een beetje lezen, veel kerstfilms kijken en af en toe erop uit gaan. Maar vooral de combinatie van zoetigheid eten en een deken over me heen op de bank brengt mij plezier. Na die twee weken voelt het ook altijd alsof je nu dan ineens weer helemaal aan moet staan. Alsof de winterslaap ineens over is en met een knip in de vingers de energie er ook weer moet zijn.

Omdat januari een rustige maand is voor ons hier op de kwekerij, lukt het ook makkelijk om wat langer in die winterslaap te blijven. Toch is het fijn om in deze periode bezig te zijn met doelen voor dit jaar. Ik vertel je graag hoe ik het aanpak.

Les uit 2023

Als eerste kijk ik terug op afgelopen jaar. Dat heb ik in december al gedaan en mijn les daaruit was dit: dat ik de behoeften van anderen niet langer meer voorop hoef te stellen ten koste van mijn eigen behoeften.
Ik heb geleerd dat ik vaak meebeweeg met de behoeften van anderen om me heen en daar ook mijn keuzes op baseer. Soms heb ik het zelfs niet eens door en als ik het wel door heb, maak ik het vaak niet kenbaar. Nu hoeven mijn behoeften natuurlijk niet altijd te verschillen van de behoeften van de mensen om me heen, maar als dat wel zo is dan ben ik degene die dat kenbaar moet maken door aan te geven wat ik nodig heb.
In 2024 ga ik dus bewuster luisteren naar mijn eigen behoeften.

Kernwaarden

Vervolgens kijk ik naar mijn kernwaarden. Dit heb ik al vaker gedaan, maar het is toch goed om dit telkens opnieuw te doen. Mijn kernwaarden zullen niet zo snel veranderen, maar welke betekenis ik eraan geef, misschien wel. Twee kernwaarden die ik altijd noem zijn plezier en vrijheid. De invulling ervan kan verschillen. Wat mij tien jaar geleden plezier bracht hoeft dat nu niet meer te doen. Dus belangrijk is ook om op te schrijven wat je eronder verstaat. Ik kies er maximaal 5 uit. Deze lijst kun je gebruiken om ideeën op te doen. Vervolgens kijk je hoe het op verschillende vlakken van je leven is gesteld met die kernwaarden, zoals bijvoorbeeld werk, relaties, gezondheid, ontspanning.

Doelen stellen

Op het Instagram account van Manon van Essen, kwam ik een interessante post tegen over het opstellen van doelen. Die heb ik overgenomen. Vooral omdat ze ‘het nooit doel’ heeft toegevoegd. Dat vind ik een belangrijke omdat ik vaak het gevoel heb dat bij het halen van mijn doelen een opoffering hoort die ik niet wil maken. Daar is ‘het nooit doel’ voor.

Dit zijn de doelen die je voor jezelf kan stellen.
Het ooit doel: wat is mijn grote droom?
Het nooit doel: wat wil ik nooit opgeven om mijn doelen te halen?
Jaardoel: doel gebaseerd op het ooit doel, wat wil ik dit jaar bereiken?
Maanddoel: wat kan ik deze maand doen om mijn jaardoel in 6 maanden te halen?
Dagdoel: wat is het belangrijkste van vandaag? Dit doe je elke ochtend als eerste.

Het is voor het eerst dat ik op deze manier met doelen werk. Wat ik van plan ben is om het ooit doel, het nooit doel en het jaardoel op 1A4 te zetten samen met de kernwaarden. Per maand bepaal ik het maanddoel. Wat ik ook per maand ga doen is vrije dagen plannen. Bijvoorbeeld een leesdag, een bankhangdag, een inspiratie uitje.

Als het gaat om doelen stellen, geeft mij dat vaak een rigide gevoel. Alsof alles al vast staat en er geen flexibiliteit meer is. Ik weet ook dat het zo niet werkt. Geen doelen stellen, werkt ook niet want dan gebeurt er niets. Wat belangrijk is dat je echt eerlijk bent over je ‘ooit doel’, je grootste droom. Op die manier zie je ook of je daar op dagelijks niveau naar toe werkt (of juist niet). En dat doe je uiteraard in overeenstemming met je kernwaarden.

Dat is hoe ik het dir jaar van plan ben om te gaan doen. Ik ga er serieus mee aan de slag, want ergens heb ik het gevoel dat ik de afgelopen jaren heel hard bezig ben geweest maar daarbij misschien niet mijn ‘ooit doel’ voor ogen heb gehad.

Ik ben benieuwd of jij nog ideeën of tips hebt? Ik hoor ze graag.

Winterverhalen

Het boek ‘winterverhalen’ van Dawn Casey kocht ik twee jaar geleden met kerst voor mijn kinderen. En ik heb er bijna alle 18 verhalen uit voorgelezen.

winterverhalen

Wat dit boek zo leuk maakt:

  • Het zijn geen alledaagse verhalen.
  • De verhalen komen uit verschillende landen.
  • Bij de verhalen staan prachtige illustraties.

Het allerleukste vind ik het wintergevoel dat je erbij krijgt. Vaak is de aandacht na de feestdagen meteen gericht op het voorjaar. Maar de winter is pas begonnen. Ik word er niet vrolijk van om nu al met voorjaarskleding bezig te zijn terwijl het buiten vriest. Of paaseieren te eten, terwijl er nog geen een vogel een ei heeft gelegd.

Het is nog geen voorjaar, het is nog twee maanden winter. En de winter heeft ook mooie kanten zoals het zuurstokroze avondlicht op een vriesdag bijvoorbeeeld.

Dompel jezelf nog even onder in het wonderlijke wintergevoel met dit boek.

Persoonlijk verhaal schrijven zonder anderen te kwetsen

Ik kreeg via Instagram de vraag hoe je het beste kunt starten met het schrijven van een persoonlijk verhaal zonder dat je daarmee iemand kwetst.

Deze vraag is me vaker gesteld tijdens schrijftrainingen. Het houdt veel mensen tegen die hun persoonlijk verhaal willen opschrijven. Want in een persoonlijk verhaal komen jouw dierbaren voor en je schrijft over hen en wat je met hen hebt meegemaakt.

In 2017 kwam mijn roman Moederwond uit. Een autobiografische roman waarin ik een heel persoonlijk verhaal deelde. Ik vertel graag hoe ik hier mee om ben gegaan en wat mij heeft geholpen.

persoonlijk verhaal schrijven

Jouw persoonlijke verhaal kan alleen door jou worden geschreven

Het is vanuit jouw perspectief geschreven. Het kan nooit een verhaal van iemand anders zijn. Een zus of broer die vertelt dat hij of zij nu dat verhaal niet meer kan delen, heeft het mis. Jij hebt een bepaalde plek in het gezin en niemand anders heeft die plek. Als jij jouw verhaal vanuit jouw plek vertelt, dan zal dat nooit hetzelfde verhaal zijn als jouw broer of zus heeft. Door jouw plek in het gezin ben je op een bepaalde manier behandeld. Oudste kinderen hebben een andere rol in het gezin dan jongste kinderen om maar een voorbeeld te noemen. Dus vanuit deze unieke positie is jouw verhaal al persoonlijk.

Jij hebt geen invloed op het gevoel van anderen

Als mensen zich gekwetst voelen dan is dat een emotie die zij voelen. Natuurlijk kan wat jij zegt een trigger zijn voor iemand, maar een gevoel van iemand is altijd persoonlijk en buiten jouw invloedssfeer. Hierbij ga ik er vanuit dat je niet bewust negatieve informatie over iemand deelt zodat anderen negatief over iemand gaat denken. Dan is er sprake van laster of smaad. Belangrijk blijft om steeds vanuit je eigen perspectief te vertellen. Wat hebben de gebeurtenissen met jou gedaan en hoe zijn ze van invloed geweest op jouw leven.

Laat jouw verhaal vooraf lezen

Als je schrijft over jouw familie, dan kun je het verhaal altijd voordat het naar buiten komt laten lezen door de direct familie. Je geeft ze zo de gelegenheid om te reageren en ze zijn voorbereid als het verhaal wel naar buiten komt.

Maak er een roman van

Als je van jouw persoonlijk verhaal een roman maakt, dan heb je meer vrijheid om je verhaal te schrijven. Je kan bepaalde personages samenvoegen, gebeurtenissen veranderen en het tijdspad aanpassen. Een romanvorm zorgt ervoor dat het verhaal toch verteld kan worden zonder dat mensen zich per se hoeven te herkennen. Doordat je de vrijheid hebt om bepaalde personages aan te passen, voelt het voor jou fijner om er mee naar buiten te treden maar ook voor de mensen in je omgeving. Bovendien is het voor de lezer nooit duidelijk wat nu wel of niet op de werkelijkheid is gebaseerd.

Durf taboes te doorbreken

Als je bang bent dat je andere mensen kwetst met je verhaal, zal er vaak sprake zijn van een geheim. Van zaken waar een taboe op rust en die verborgen moesten worden gehouden om mensen te beschermen. De mensen die vaak worden beschermd zijn vaak ook dader. En juist voor de slachtoffers is het belangrijk dat dit soort verhalen wel in de openheid komen. Dan wordt er een taboe doorbroken. Dan vinden er gesprekken plaatst. Dan kunnen zijn gevoelens van schaamte en schuld wellicht wel loslaten. Dan is er verandering mogelijk. Jouw verhaal doet ertoe en is hierin belangrijk. Het geeft anderen het gevoel dat ze niet alleen zijn. Het stopt patronen die generatie op generatie zijn overgedragen. Jouw verhaal maakt een verschil, vergeet dat niet.

Mensen die gekwetst zijn omdat ze hun ogen dichtknijpen bij misbruik, mishandeling, verslaving mogen gekwetst zijn. Zij mogen voelen dat dit nooit getolereerd, goed gepraat of verborgen had mogen worden. Je gekwetst voelen, kan een eerste stap zijn om je gedrag hierin te veranderen. Openheid over trauma, voor iedereen die er op wat voor manier dan ook mee te maken heeft, is nodig om het te helen.

Start vandaag nog met schrijven. Schrijf alsof niemand het ooit zal lezen. Laat je stem horen, al is het alleen voor jezelf.

Eén ambitie, één carrièrepad, één levenspad

Je hele leven voor een baas werken of hetzelfde carrièrepad kiezen als een van je ouders. Voor velen was het ooit vanzelfsprekend. Tegenwoordig is het al lang niet meer zo dat we ons hele leven hetzelfde doen. Dat het pad bestraat voor ons ligt en dat we simpelweg in de voetsporen lopen van degenen die er voor ons liepen. Dat is al lang niet meer zo en toch zien we nog vaak succesverhalen die wel zo’n pad volgen.

Een kind dat vanaf de basisschool al roept dokter te worden en dat ook uiteindelijk ook wordt. Een zoon die de boerderij van zijn vader overneemt, net zoals zijn vader ooit deed. Alsof het voor de meeste mensen zo werkt. Alsof het leven een rechte lijn is die je als vanzelf afloopt. Een leven is naar mijn idee veel meer een creatief proces.

Ik merkte dat voor het eerst toen ik een boek schreef. Daarvoor werkte ik altijd van A naar Z. Het doel was Z en vanaf A ging ik er stap voor stap heen. Daar is helemaal niets mis mee en werkt prima. Zeker toen ik nog jong was en nog geen gezin had. Het leven was overzichtelijk. Toen ik wel een gezin had, merkte ik dat ik me vaker niet dan wel aan mijn stappenplan kon voldoen. Naast werk, was het gezin nu ook een grote factor waar ik rekening mee moest houden.

Wat me vanaf toen geholpen heeft is een plan zien als een kader. Niet met vaststaande stappen of een pad. Maar met stapstenen zoals die ook weleens in het water liggen. Het plan geeft nog steeds het doel aan. De stapstenen de mogelijke stappen die een pad vormen. Per stapsteen bekijk je wat de volgende is. Sommige stenen worden niet gebruikt en anderen wellicht meerdere keren. Dat beslis je op dat moment.

Op deze manier maak ik ook mijn plan voor 2024. Een kader met een doel en stapstenen die mij brengen waar ik zijn wil. Er is zo volop ruimte voor de onverwachte dingen die het leven nu eenmaal met zich meebrengt en het geeft ook richting zodat je uiteindelijk ook doelen behaald.

Goede voornemens

Ik wens je het allerbeste voor 2024 dat je dromen dit jaar werkelijkheid mogen worden en dat je de lat daarvoor niet te hoog legt.

Het ene goede voornemen dat ik dit jaar heb, werd me duidelijk toen ik de terugblik op 2023 schreef. Als belangrijkste les uit 2023 schreef ik op: dat ik de behoeften van anderen niet langer meer voorop hoef te stellen ten koste van mijn eigen behoeften.

Mijn goede voornemen is om me daar aan te houden. Om me elke dag bewust te zijn van mijn eigen behoeften en die minstens net zo belangrijk te vinden als de behoeften van mensen om me heen.

Ik heb er nog veel meer over te vertellen, maar dat is voor een later moment. Ik wens je een fijne nieuwjaarsdag!

Terugblik 2023

Op een andere blog zag ik een terugblik op het afgelopen jaar, ik vond dat leuk om te lezen. En ik herinnerde me dat ik dat zelf ook ooit heb gedaan. Jaaroverzicht noemde ik dat. Je leest er hier eentje uit 2016 (mocht je dat willen).

Ik ga het nu anders doen, aan de hand van vragen. Dit zijn meteen vragen die je jezelf ook kan stellen zo op het einde van het jaar.

Waren er grote veranderingen afgelopen jaar?
Een grote verandering was toch wel dat ik eindelijk een keuken heb. Sinds 2021 wonen we bij de kwekerij en zijn we meteen begonnen met verbouwen. Het traject met de keuken liep niet zo vlot en op het laatste moment moesten we van keukenbouwer wisselen. Uiteindelijk is het allemaal goed gekomen en zijn we heel blij met het resultaat. Het is toch wel heel fijn dat de verbouwing nu achter de rug is. Hoewel er nog behoorlijk wat gedaan moet worden aan de tuin en wat afwerkdingen in huis, ligt de hoogste berg nu achter ons. En nu de keuken er is, heb ik eindelijk het gevoel dat het huis ook een thuis is.

Wat heeft het meeste indruk op je gemaakt?
Het plotseling overlijden van de geliefde van een van mijn beste vriendinnen. Het was hartverscheurend om hun liefde zo abrupt te zien eindigen.

Heb je iets nieuws gedaan of geleerd in 2023?
Het eerste waar ik meteen aan denk is golfsurfen. Ik kreeg het voor mijn verjaardag cadeau van mijn zusje. Op een van de weinig mooie zomerse dagen kreeg ik mijn eerste golfsurfles in Scheveningen en ik vond het fantastisch. Het was zo leuk om twee uur lang in de zee te spelen en natuurlijk om uiteindelijk op die plank te blijven staan. Ik voelde me zo blij als een klein kind. Dus dat ga ik in 2024 zeker nog een keer doen.

Welk boek dat je in 2023 hebt gelezen heeft het meeste indruk op je gemaakt?
Dat is zonder twijfel de Duw van Ashley Audrain. Blythe, de hoofdpersoon, wil een goede moeder zijn en haar dochter Violet de liefde geven die ze zelf niet heeft gekregen van haar moeder. Al gauw na de geboorte merkt ze daar haar dochter anders is. Het lukt haar niet om een goede band met haar op te bouwen. In eerste instantie denkt ze dat er iets mis is met haar als moeder, maar al gauw komt ze erachter dat het haar dochter is waar iets mis mee is. Ze wordt alleen door niemand geloofd, zelfs niet door haar man.

Wat gaf je afgelopen jaar een goed gevoel?
Dat ik het zwemmen weer heb opgepakt. Vroeger was ik fanatiek wedstrijdzwemster en samen met mijn vriendin van toen zwem ik nu wekelijks. Gedragen worden door het water geeft zo’n fijn gevoel. Bovendien is het iets wat me heel goed afgaat. Het is fijn om een sport te doen waarbij je de techniek goed beheerst zodat het als het ware vanzelf gaat. Naast het zwemmen is het ook leuk om zo wekelijks bij te kletsen terwijl je bezig bent.

Waar had je plezier in terwijl je het niet had verwacht?
Dat is dansen. Ik houd van dansen op feestjes. Maar pasjes volgen is niets voor mij. Daar heb ik weinig gevoel op. Afgelopen jaar deed ik een korte danscursus stress release. Het was zo heerlijk om zo vrij in je lijf te bewegen en daar plezier in te hebben. Ik heb er deze blog over geschreven, mocht je er meer over willen weten.

Hoe succesvol was je jaar op werkgebied?
Wisselend. Op de kwekerij hadden we veel klanten en hebben alle kerstbomen kunnen verkopen. Het tijdelijke personeel dat we hadden ingehuurd was een drama. Veel wisselingen en elke ochtend in de stress omdat we niet wisten of we die dag mensen zouden hebben. We zijn afhankelijk van medewerkers in het rooi- en uitleverseizoen, dus het was ook niet zo dat we het met z’n tweeën konden rooien. Uiteindelijk is het goed gekomen en dat is fijn, maar voor 2024 willen we daar wel verandering in brengen. Wat succesvol was en heel leuk was de pompoenoogstdag in oktober. Zo leuk om iedereen enthousiast over het veld te zien lopen om pompoenen uit te kiezen. Ook leuk om te zien hoe mijn dochter geheel zelfstandig chocomel verkocht aan de bezoekers.

Wat zijn je plannen op werkgebied voor 2024?
Afgelopen jaar organiseerde ik de eerste workshop op onze locatie Sparrenveld. In januari staan er al weer twee gepland en komend jaar wil ik meer workshops of trainingsdagen gaan organiseren. Naast de workshops in januari heb ik nog geen concrete plannen. Het idee voor Sparrenveld is om de seizoenen te vieren. Dat doen we met kerstbomen in de winter, pompoenen in de herfst en dan zijn er nog twee seizoenen over. Vanaf volgend jaar ga ik met die invulling aan de slag. Wat ik ook graag wil is mijn boek uitbrengen dit jaar.

Wat is niet gelukt en was je wel voornemens te doen in 2023?
Het uitgeven van mijn boek. Er ligt een soort van conceptversie klaar, maar ik heb gewoon te weinig tijd gehad om het af te maken. Er te weinig prioriteit aangegeven moet ik eigenlijk zeggen. Eerst zat de verbouwing nog in de weg en later het werk op de kwekerij. Bovendien ervaarde ik veel onrust, wat voor mij een creatief proces behoorlijk in de weg staat. Het gevoel wat ik eraan over houd is dat ik vooral veel brandjes aan het blussen was. Dat je telkens van het een naar het ander vliegt en zo nergens echt voldoening uit haalt.

Hoe was je jaar op persoonlijk vlak?
Het was een lastig jaar. Ik had ondanks alle grote veranderingen van de afgelopen jaren (bedrijfsovername, verhuizing, verbouwing), het gevoel dat ik stilstond. Of beter gezegd, in cirkels aan het draaien was. Een cirkel die ik zelf niet doorbroken kreeg. Ik heb daar hulp bij gezocht en het voelt nu als doorbreken.

Wat was je belangrijkste les in 2023?
Dat ik de behoeften van anderen niet langer meer voorop hoef te stellen ten koste van mijn eigen behoeften.

Waar ben je trots op?
Trots vond ik altijd een lastige emotie. Ik was niet trots, ik kon dat niet voelen. Afgelopen jaar voelde ik voor het eerst trots op mijn blog. Dat ik al zo lang schrijf en er nog steeds plezier aan beleef. Ik zie ook dat ik het vaak veel te moeilijk maakte. Mezelf te veel regels oplegde. Een blog geeft mij de vrijheid om te schrijven op een manier die ik fijn vind en daar ga ik meer van doen in 2024.

Wat ga je anders doen volgend jaar?
Ik ga mijn eigen behoeften voorop stellen zonder mezelf daar schuldig over te voelen of mezelf verwijten dat het egoïstisch is. Trouw zijn aan jezelf is het belangrijkste wat je voor jezelf en een ander kan doen. Als ik handel vanuit mijn eigen behoeften wil dat niet zeggen dat dat ten koste gaat van de behoeften van anderen. Het wil zeggen dat ik mijn eigen ruimte inneem en er is genoeg ruimte voor iedereen.

Eindejaarsritueel 2024

“Each one of us has lived through some devastation, some loneliness, some weather superstorm or spiritual superstorm, when we look at each other we must say, I understand. I understand how you feel because I have been there myself. We must support each other and empathize with each other because each of us is more alike than we are unalike.”
Maya Angelou.

Het afgelopen jaar overdenken en alvast vooruitblikken naar 2024 doe ik altijd rond deze periode, net zoals de meeste mensen. De lijstjes vliegen je om de oren. Het geeft me vaak melancholisch gevoel. Tenslotte neem je ook afscheid van een jaar. Komen er herinneringen voorbij, mooie maar ook de minder mooie. Het doet mij eraan herinneren hoe snel de tijd gaat. Hoe waardevol sommige momenten waren en dat ook die momenten voorbij zijn en niet meer terugkomen. Afscheid nemen doet altijd een beetje pijn, zelfs als dat is van de dingen waar je graag afscheid van neemt. Afscheid betekent dat het oude niet meer terugkomt, maar ook een nieuw begin. Een goed afscheid is nodig voor een goed begin.

Het maken van goede voornemens op 1 januari is in mijn ogen veel te vroeg. Natuurlijk zijn er dromen en wensen voor het nieuwe jaar. De winter duurt nog lang, het duurt nog even voordat planten weer gaan groeien. Het licht het wint van het donker. Laat je niet opjagen en neem de tijd. Niet alles kan meteen ontkiemen.

Ik heb een eindejaarsritueel voor je gemaakt dat je al schrijvende kan doen. Je kan het ook overdenken, als je niet van schrijven houdt.

Stap 1 Vragen ter overdenking

Wat deed je afgelopen jaar omdat het van je verwacht werd?
Wat deed je omdat je dacht dat het zo hoorde?
Hoe voelde dat?
Wat wil je achterlaten in 2023?

Stap 2 Maak een lijst

Lees je tekst van stap 1 nog eens door en maak een lijst van dingen (gevoelens, gedachten, ideeën, gebeurtenissen, etc.) die je achter wilt laten in 2023. Als je bij stap 1 niets hebt opgeschreven, maak je nu wel een lijst door het op te schrijven.

Stap 3 Vuurritueel

Je gaat de lijst van stap 2 nu verbranden. Als je wilt kun je er een ritueel van maken. Bijvoorbeeld door het branden een kaarsje op een vuurvaste schaal (ovenschaal werkt prima), lees je lijst nog eens door en verbrand vervolgens je briefje in het vuur van de kaars. Je kan dit ook samen met anderen doen. Kies wat bij jou past en wat goed voelt.

Stap 4 Verlangens 2024

Nu je afscheid hebt genomen van 2023, kun je vooruitblikken.

Stel je voor… tijdens deze donkere dagen tussen kerst en oudjaar komen jouw diepste verlangens aan het licht. Alles is mogelijk in het nieuwe jaar. Wat zie je voor je?
Zet een timer op 10 minuten en schrijf alles op wat er op dit moment naar boven komt. Als je vastloopt, blijf je jezelf de vraag stellen: wat verlang ik? Een vervolgvraag kan zijn; wat betekent dit?

Als de 10 minuten voorbij zijn, prik je een datum in je agenda in januari waarbij je jouw dromen en verlangens om gaat zetten naar concrete doelen.

Op vrijdag 12 januari ga ik aan mijn plan voor 2024 werken. Wellicht leuk om dat dan ook te doen. Op mijn blog, besteed ik er dan sowieso aandacht aan. Meld je hier aan om deze informatie in je mailbox te krijgen.

Ik wens je een fijne jaarwisseling!

Plannen voor 2024

Aan goede voornemens doe ik niet, want dan hoef je ook niet aan blue monday te doen. De dag dat je constateert dat het weer niet gelukt is om je goede voornemens vol te houden. Ik doe wel aan plannen maken. Ik houd er zelfs van. Niet van die plannen die tot in detail bepalen wat je moet doen op welke dag. Wel van plannen die een richting aanwijzer vormen als je in de chaos van het dagelijks leven even de weg kwijt bent.

Een plan dat past op 1 A4. Duidelijk en overzichtelijk met genoeg ruimte voor verandering, nieuwe dingen en met genoeg houvast om jouw richting in te lopen.

Op vrijdag 12 januari ga ik mijn plannen voor 2024 vormgeven op bovenstaande manier. Het lijkt me leuk om dat samen te doen met anderen. Ik dacht er aan om die dag te delen hoe ik het aanpak om een plan voor 2024 te maken.

Misschien heb je zelfs wel zin om mee te doen die ochtend? Als stok achter de deur en gewoon omdat het mij leuk lijkt om dit een soort van samen te doen. Wie lijkt dat ook leuk?

Oude & nieuwe tradities

Ik houd van kerstmis, altijd al gedaan. Zo is een van de fijnste jeugdherinneringen die van kerstavond naar de kerk gaan. Die ene keer dat we met oma gingen, samen kerstliedjes zongen en aan het einde van de dienst iedereen een zalig kerstfeest wensten, ook de mensen die je niet kende een hand gaf. Dat gaf me zo’n warm gevoel. Verbinding heet dat denk ik.

Ik herinner me ook nog een keer dat ik samen met mijn moeder naar de nachtmis mocht, mijn vader en zusje bleven thuis. Van de hele mis herinner ik me niets. Maar wel dat ik daar in het donker met mijn moeder heen ging en toen we terugkwamen aten we worstenbrood aan de tafel in de woonkamer waarop zo’n tafelkleed lag met kaarsen en hulst erop afgebeeld.

Dus ik was maar al te blij toen ik in de schuur de oude kersttafelkleden van mijn schoonmoeder vond. Het waren poetsdoeken, zei ze en ja ik mocht ze hebben. Een daarvan heb ik er dit jaar een gebruikt over het kratje waar de kleine kerstboom in de keuken op staat. Het geeft me een fijn gevoel om iets te gebruiken dat tig kerstmissen geleden ook al werd gebruikt.

Datzelfde geldt voor de rode kerststerren die ik dit jaar voor het eerst in huis heb gezet. De oma van mijn man wilde er altijd een hebben en mijn schoonmoeder volgens mij ook. Ik wilde er nooit een, want ik hield niet van rood zelfs niet met kerst. Aangezien ik de kleur rood nu volledig heb geaccepteerd, paste die kerstster ook prima. Dus heb ik ze voor het eerst dit jaar staan. En zo wordt een oude traditie nieuw leven in geblazen.

Niet alle tradities blijven bestaan. Ik heb het lang volgehouden om naar de kerk te gaan op kerstavond, om iets van die sfeer van vroeger terug te krijgen. Ik merkte dat mijn kinderen dit niet hadden, die vonden het alleen maar vervelend om een uur in de kerk te zitten. Ik merkte dat ik kritischer werd op hoe de pastoor dingen verkondigden en dat het niet per se aansloot bij wat ik zelf geloof. Dat gevoel van saamhorigheid en verbinding, ging ik hier niet meer krijgen.

Een paar jaar geleden ontstond de traditie om op kerstavond kaasfondue te doen. Het werd echt iets om naar uit te kijken. Iedereen van ons gezin vindt het lekker en werd het dus ook gezellig aan tafel. Daarna doen we cadeautjes en kijken we samen Home Alone, als deze die dag op televisie is. En anders wordt dat doorgeschoven naar een andere dag.

Een oude traditie die wel in stand gehouden is, is het uitgebreide kerstontbijt met kerststol natuurlijk. Dat vond ik vroeger als kind zo lekker, zeker met zo’n dikke laag roomboter erop. En het staat zo feestelijk op tafel.

Een nieuwe traditie die ik heb ingevoerd is om advent te vieren door af te tellen naar kerst. Het geeft de hele maand december al het kerstgevoel en het is leuk om zo naar het hoogtepunt van kerstavond toe te leven met elkaar.

Oude tradities doen oude verhalen van dierbaren die er niet meer zijn herleven. Alsof ze er nog even bij kunnen zijn. Nieuwe tradities zorgen ervoor dat er weer nieuwe verhalen worden verteld en herinneringen worden gemaakt voor de generaties na ons. En daar hoef je echt niet heel erg je best voor te doen, juist niet zou ik zeggen. Het belangrijkste voor mij om een gezellige kerst te hebben is om niet te hoge verwachtingen te hebben.

Ik wens je hartverwarmende kerstdagen toe. En ben ook wel benieuwd welke oude en nieuwe traditie jij met de kerstdagen hebt. Deel het gerust in een reactie onder dit bericht.